مقالات اجتماعی و سياسی

 
 

دفاع از جنبش زنان داخل كشور يا دفاع از زنان وابسته به رژيم؟

پاسخی به مقاله ی فمينيسم سنتی، دامچاله ای بزرگ... از منصور پويان

(چاپ شده در ديدار، دارمشتات ، ١٩٩٩)

PDF نسخه

 نيلوفر بيضايی 

آقای نويدی گرامی !

مقاله ای را كه تحت عنوان " فمينيسم سنتی دامچاله ی بزرگ در برابر نوگرايی فرهنگی " در شماره ی ٢٥ "ديدار " چاپ كرديد ، در كمال حيرت خواندم . حيرت از اين جهت كه اين مقاله بمناسبت روز زن چاپ شده است . مقاله ای كه می توانست هر موقعی از سال چاپ شود ولی نه در روز زن ، آنهم در نشريه ای كه در خارج از ايران چاپ می شود و خوانندگان احتمالی اش ، ايرانيهای تبعيدی هستند . به زنان خارج از كشود به اندازه ی كافی در نشريات داخل ايران حمله می شود . اين نوشته نه تنها توهين نامه ای به مبارزات زنان تبعيدی است ، بلكه دشنامی است به مبارزات ساليان زنان در ايران وهمچنين به زنانی كه در آن آشفته بازار، جان خود را بر سر دفاع از حقوق نيمی از جمعيت سرزمينمان به خطر می اندازند ... و شما خود بهتر از من می دانيد كه دشنامگويی می تواند در لوای جملات آراسته و پرزرق و برق نيز انجام بگيرد. شما اما به پاسخگويان احتمالی درس می دهيد كه از دشنامگويی و از ايراد اتهام استنادی! بپرهيزند ، در حاليكه خود دشنامگويی ديگری را از آقايی بنام منصور پويان چاپ كرده ايد . اجازه بدهيدكه نهايت تعجب خودم را از اين تناقض در رفتار ابراز كنم ، هر چند كه فرض را بر اين می گذارم كه چون خودتان را طرف صحبتهای اين آقا نمی بينيد ، نوشته ی ايشان به نظرتان دشنامگويی نيامده باشد .

از سوی ديگر ياد آوری می كنم كه به كار بردن واژه های زشت و تحقير آميز قرنهاست كه يك تجمل مردانه است و زنان ما كه ساليان سال قربانيان اين نوع برخوردها بوده اند ، بهيچوجه قصد ندارند دنباله روی اين شيوه ی بی منطق از برخورد با مسايل باشند . تا اينجا انتقاد من به شما ، كه اميدوارم شما را به تعمق و نه پاسخگويی به من برانگيزد. اكنون می پردازم به نوشته ی پر تناقض آقای پويان . ايشان از واژه بی سرپرست فمينيسم تنها بعنوان وسيله ای برای كوباندن ماركسيسم و مخدوش كردن مرزها و همچنين بی ارزش جلوه دادن مبارزات زنان ايرانی در خارج از ايران از يك سو و مخدوش كردن مرزهای مبارزاتی زنان داخل ايران با زنان وابسته به حكومت جمهوری اسلامی ، از سوی ديگر ، استفاده كرده اند . من ماركسيست نيستم ، ولی بدليل احترامی كه برای واژه ی فمينيسم و مبارزات زنان ايرانی قائلم ، تلاش خواهم كرد تا پاسخی به بی احترامی سراسر ادعای آقای پويان به اين جنبش بدهم.

١- آقای پويان با اطلاق واژه ی من در آوردی "فمينيسم سنتی " ، (كه شايد لازم باشد برای جای دادن آن در واژه گان خود ، يك كتاب جديد واژه گان و مفاهيم نيز تاليف كنند! ) به فمينيستهای ماركسيست ، مبارزات زنان خارج از كشور را در حد يك جنبش تك فكری تنزل می دهند . ايشان گويا خبر ندارند كه در جنبش زنان ايرانی خارج از كشور ، طيفهای گوناگون فكری وجود دارد و يك جنبش فراحزبی است ، هر چند كه زنانی كه وابسته به احزاب هستند نيز در درون اين جنبش فعاليت می كنند . جنبش زنان ايران يك جنبش پلوراليستی است كه در آن از زنان ماركسيست گرفته تا زنان ليبرال ، اومانيست ... با تمايلات گوناگون و با در نظر گرفتن اختلافات فكری ، در يك هدف مشترك يعنی مقابله با ستم جنسی با يكديگر توافق دارند .

از سوی ديگر آقای پويان يك سری تعاريف كلی و بديهی را كه همه ی فمينيستها به آنها اعتقاد دارند و جزو تعاريف اوليه ی مورد توافق تمام فمينيستهای جهان است ، صرفا به فمينيستهای ماركسيست ربط می دهند و در اين راه از هر حيله ای استفاده می كنند تا زهری به دشمن اصلی خود يعنی ماركسيسم بريزند . ايشان از هراسهای رايج در ميان عامه و تحليلهای سراپا غلط موجود كه تنها ناشی از بدآموزی ، كم اطلاعی و هراس تاريخی از "زن" و "زنانگی" است و در نتيجه ی اين هراسها و نا آگاهيها "فمينيسم" را با "ضد مرد" بودن برابر قرار می دهد ، سوءاستفاده می كنند تا اين جنبش را بی اهميت جلوه دهند . آنچه در نوشته ی ايشان تا به پايان نيز مجهول می ماند ، اين است كه ايشان آيا اصلا معتقد هستند كه ستمی به زنان می رود يا نه ؟ و اگر جواب مثبت است ، به نظر ايشان انگيزه ی اين سركوب و ستم چيست ؟ آيا موجوداتی از كره ی مريخ به زمين فرستاده شده اند تا زنان راتحت ستم قرار دهند ، يا اينكه اين خود زنان هستند كه خودشان را تحت ستم قرار می دهند؟ !!!!

واگر پاسخ ايشان منفی باشد ، يعنی اگر معتقد باشند كه ستمی بر زنان ايرانی وارد نمی شود ، سوال من اينست كه به چه حقی قيموميت مبارزات زنان ايران را برعهده می گيرند ؟

برخلاف آقای پويان كه از واژه ی من در آوردی فمينيسم سنتی استفاده می كنند ، واژه هايی چون " پدرسالاری " و "ساختار مردسالارانه " واژه هايی تثبيت شده در جامعه شناسی امروز در سطح جهانی هستند . واژه هايی كه ايشان از بكار بردن آنها اينچنين هراس دارند و تنها با نسبت دادن آنها به ماركسيسم منفور! خود ، غرور لطمه خورده ی مردانه شان را به گمان خود باز پس می گيرند .

٢- ايشان در نوشته شان بارها تاكيد كرده اند اين فمينيستهای "سنتی" و "التقاطی"!!!!(استفاده از كلمه ی التقاطی شما را به ياد چه كسانی می اندازد؟)كه ايشان اينچنين از وجود آنها حس خطر كرده اند ، "سقوط رژيم كنونی را می خواهند" و نظرياتشان با "سنت" و "مذهب" (نقل به اصل) سرسازگاری ندارد ! اينطور كه از بند بند مقاله ی ايشان پيداست مشكل اصلی ايشان با اين فمينستهای منفور ! در همين نكات ذكر شده است . بايد به اطلاع ايشان برسانم كه من فمينيست غير ماركسيست (و نه تنها من ) نيز با فمينيستهای منفور ايشان در اين نقطه مشتركم و بزرگترين آرزويم سرنگونی حكومت مورد علاقه ی ايشان است ، هم بدليل ضد انسان بودنش و هم بدليل ستم مضاعفی كه با قوانين ضد بشری خود ، خاصه بر زنان وارد می كند ...

تناقض را می بينيد ؟ ايشان از واژه ی "سنتی" در مورد فمينيستهای ماركسيست بعنوان يك خصلت منفی استفاده می كنند و چند سطر پايين تر ، ضد "سنت" بودن آنها را منفی قلمداد می كنند . سوال من اينست كه آيا ايشان خود تعريف مشخصی از "سنت" و " مدرنيته" دارند يا اينكه اين واژه ها برای ايشان سنگهايی هستند كه برای اثبات ادعای خود به هر سو كه خواستند، پرتاب می كنند و در هر جهتی كه به نفع نظريات پر از ابهام شان بود ، معنای لغوی اين واژه ها را به نفع خود بر می گردانند ؟ يعنی واژه ی "سنت" تا جايی كه برای كوباندن فمينيستهای ماركسيست بكار برده شود بار منفی دارد و از آنجا كه در ارتباط با فرهنگ ملی - اسلامی ايشان بكار می رود ، مثبت می شود ؟ !!!

٣ - اينجا به مورد ديگر بحث آقای پويان ، يعنی اين نظر كه اختراع واژه ی من در آوردی " فمينيسم اسلامی " را (كه بايد بگويم من نيز واقعا اين واژه را بی سر و ته ارزيابی ميكنم ، منتها نه به دلايلی كه آقای پويان ذكر كرده اند ، بلكه چون تعريفی كه بخشی از زنان وابسته به دستگاههای دولتی جمهوری اسلامی از فمينيسم دارند ، هيچ ربطی به پديده ای بنام فمينيسم ندارد) به زنان خارج از كشور نسبت داده اند ، می پردازم . بعبارت ديگر ايشان در حاليكه در چند جمله قبل ادعا كرده اند كه فمينيستهای ماركسيست ، اسلام را با فمينيسم در تضاد می بينند ، مدعی می شوند كه واژه ی فمينيسم اسلامی ، اختراع زنان خارج از كشور است ! درست است كه بسياری از فمينيستهای خارج از كشور در نوشته هايشان ، شايد نا خود آگاه به استفاده از اين واژه تن داده اند ، ولی بايد به اطلاع آقای پويان برسانم كه قبل از هر كس همنظران ايشان چون خانم ناهيد مطيع كه در مجله ی "زنان " قلم می زنند و آقای محسن سعيد زاده ،"بنيان گذار مذكر فمينيسم اسلامی" و يا خانم نيره توحيدی كسانی بودند كه از اين واژه برای تعريف خود و نظراتشان استفاده كردند . خانم مطيع معتقدند كه فمينستهای غربی شعار برابری زن و مرد را می دهند و به اعتقاد ايشان اين شعار منجر به رشد پديده هايی چون "همجنس بازی" !(همجنس گرايی ، ن.ب) ، "دو جنس گرايی" و "افزايش طلاق" می شود !!! (نقل از مجله ی زنان، شماره٣٣،١٣٧٦، "فمينيسم در ايران"، نوشته ی ناهيد مطيع).

به عقيده ی ايشان فمينيسم از نوع مورد پسند ايشان برای جامعه ی ايرانی ، كه خود ايشان فمينيسم اسلامی نام می نهندش ( و نه زنان ايرانی خارج از كشور) يعنی "حفظ نقش مادری و همسری زن ، حمايت از ارزشهايی كه برای نقش های سنتی زن و مرد _ نقش عاطفی زن يا مادری و نقش ابزاری مرد يا شكارچی گری _ وزنی يكسان و برابر قائل است و نشان دادن اينكه جنبش فمينيستی ايران نمی تواند بدون كمك و همراهی مردان موفق باشد ..." ( نقل از همانجا).

برای نشان دادن نزديكی نظر آقای پويان به نظرات اين بخش از زنان وابسته به جمهوری اسلامی ، ناچارم اكنون نقل قولی از همين مقاله ی آقای پويان بياورم تا خود بخوانيد اين حديث مفصل!!!

آقای پويان می نويسند : " ... جنبش روشنگری و آموزشی زنان روندی ست در خدمت بالندگی ی فرهنگی و اجتماعی كه با روحيه ی براندازی ، خود باوری ، مرد ستيزی و ضديت با نهاد خانواده سر سازگاری ندارد..."(مقايسه كنيد با نظرات خانم مطيع ).

خانم مهرانگيز كار كه از زنان فمينيست غيروابسته به نظام موجود است و يكی از فعالترين زنان در جنبش كنونی زنان ايران به حساب

می آيد و حتما از آقای پويان نمره ی خوبی نخواهد گرفت ، در مصاحبه ای (نيمروز ، شماره ٥٢٩ ) می گويند :

" ... چارچوب حكومت دينی سانسور به شكل خاصی زندگی فرهنگی مردم را كنترل می كند . مردم نمی توانند نظرات اصلاحی خود را چنانچه مبتنی بر جدايی دين از سياست و حكومت باشد به سهولت بيان كنند . به عبارت ديگر دولت اجازه نمی دهد خارج از قيود دينی وضع موجود نقد بشود . لذا جز برای زنان ديندار و موافق با حكومت دينی، برای زنانی كه از طيف سكولار هستند عرصه گشاده نيست و اينها هنوز به زبان هنر و ادبيات گاهی زبان به اعتراض می گشايند ..."

آقای پويان مشخصا و علنا از نظريات زنان اسلامی وابسته به جمهوری اسلامی و نه از مبارزات زنان ايران ، دفاع می كنند و بدين ترتيب ، اين زنان وابسته به دستگاه را نمايندگان جنبش زنان ايران معرفی می كنند ، بدون در نظر گرفتن اينكه بلندگوها و امكان سخن گفتن تنها و تنها در دست اين دسته از زنان است. (يعنی ما اينقدر حقير شده ايم كه نماينده ی فكری مان بشود فائزه رفسنجاني؟وای برما ...) و بدين طريق انبوه زنانی را كه در آرزوی رفع ستم جنسی و لغوكنترل دستگاه اسلامی بر روی شخصی ترين حيطه های زندگی شان و نهايتا در آرزوی يك ايران دمكراتيك و با هدف جدايی دين از حكومت، ساليان سال است كه مبارزه می كنند را از اين مبارزه حذف می كنند .

٤- آقای پويان در بخشهای پايانی نوشته ی خود چندين بار از واژه ی دوآليسم استفاده می كنند كه اينچنين كه پيداست از واژه های مورد علاقه ی ايشان است . ايشان نگرش دوآليستی را به نقد می كشند ، ولی گويا متوجه نيستند كه در جزء به جزء مقاله ی خودشان نگرشی كاملا دوآليستی دارند . ايشان فمينيسم خارج از ايران را در مقابل فمينيسم داخل ايران قرار می دهند ، اولی را بد و بی ارزش قلمداد می كنند و دومی را خوب و باارزش . جنبش زنان خارج از كشور را "فمينيسم سنتی " نام می نهند و بدون اينكه ذره ای از گرايشات فكری مختلف موجود در داخل اين جنبش خبر داشته باشند ، اين جنبش را زاييده ی ماركسيسم عقيدتی می دانند و به آن انگ ضدمرد می زنند

از سوی ديگر جنبش زنان داخل كشور به عقيده ی ايشان پيام آورعشق و حفظ خانواده است و نه تنها بهيچوجه با براندازی نظام موجود موافق نيست ، بلكه نظام موجود را تعديل بردار نيز می داند و مهمتر اينكه "ضد مرد" نيست (پس زنده باد جنبش فمينيستهای طرفدار حقوق مرد!) . ايشان داشتن گرايشات نظری گوناگون (هر چند اين گرايشات گوناگون از جناح ناطق نوری تا خاتمی ، از رفسنجانی تا نظرات مطهری و خلاصه از آبی تيره تا آبی روشن باشد و چندان هم گوناگون نباشندو توجه بفرماييد همه ی اين پيشوايان مانند آقای پويان از جنس مذكرند . عين اين می ماندكه مقامات دولتی سفيدپوست آفريقای جنوبی ، ادعای حق رهبری جنبش سياه پوستان كنند!) را بر جنبش زنان داخل ايران روا می دارند و خلاصه به آن نمره ی بيست می دهند !!! (خارج از كشوريها نمره شان صفر!) و جالبتر اينكه تمام مدت از نظرات زنان حكومتی دفاع می كنند ، نام اسلامی را از روی آنها برمی دارند و دمكرات نام می نهندشان ، (چرا كه اكنون ديگر دمكراسی و دم زدن از جامعه ی مدنی مد شده و اسلامی د مده!) و مبارزين واقعی حقوق زنان در ايران را بسادگی حدف می كنند .

سوال من اينست كه اگر دوآليسم فكری يا قطبی ديدن بد است ، چرا ايشان تمام مقاله شان را صرف ارزش گذاری دوآليستی داخليها وخارجيها ، خوب و بد ، سنتی و دمكرات ... می كنند و اصلا به چه حقی تمام حقوقی را كه برای خود در ارائه ی نگاه سراپا مخدوششان قائلند ، از ديگران می گيرند ؟

٥ آقای پويان می نويسد : " وجه تمايز جنبش دمكراتيك رنان در ايران ، آنست كه هر آنچه را كه بومی است منفی و مردود تلقی نكرده و تجدد و سنت را در تقابل و تناقض نديده است. دلمشغولی زنانی كه می خواهند پيام آور عشق و دانش ، برابری و آزادی باشند آنست كه چگونه می توان گذشته را به آينده ، سنت را به تجدد و خرد مردانه را به منظر زنانه پيوند زد و از آن درخت تنومند باروری و شكوفايی فرهنگی آفريد ؟ اينجاست كه چنين زنی در هيچ مدار بسته ای ، حتی مدار فمينيسم و تنوعات گوناگون آن محبوس نمی ماند ..."

در دروس باغبانی آقای پويان ،گاری به كامپيوتر و تكنولوژی ، فرديت به يكسان پنداری ،حجب و حيای زنانه به حق زنان بر بدن خود پيوند زده می شود و نتيجه نمی دانم كدام درخت ناقص الخلقه ی پرشاخ و بی برگی خواهد بود ...

در هپی اند (پايان خوش) سناريوی يك معلم رشته ی باغبانی كه از فمينيسم هم سررشته ای دارد و اينك بخت خود را در فيلمنامه نويسی می آزمايد ، به يك تصوير می رسم . زنان چادری كه تنها يك چشمشان پيداست، با لبخندهايی برلب (كه البته اين لبخندها بايد با بهره گيری از نيروی تخيل حدس زده شوند ، چرا كه چادرها مانع ديدن لبخندهاست )، كودكانشان را كه آنها نيز لبخند بر لب دارند (لبخند اينان را اما می بينيم) مادرانه در بغل گرفته اند ، و در كنار شوهرانشان ، كه حقوق مادرانه ی آنها را كاملا برسميت می شناسند ، در يك ميتينگ دسته جمعی ، تشكيل جامعه ی مدنی از نوع ايرانی اش را جشن می گيرند . دوربين آرام آرام بالا می رودو در يك لانگ شات ، موج جمعيت انسانهای خوشبخت را به تصوير می كشد. آنها خوشحالند كه با حفظ سنتهای ارزشمند جامعه ی اسلامی شان ، بدون اينكه مجبور شوند به مدرنيته ی غربی تن بدهند و زنانشان بی بند و بار شوند ، و بدون اينكه اصالت ايرانی شان يا ناموس ملی شان را خدشه دار سازند ، به دوران پست مدرنيسم پای گذاشته اند و مدرنيسم را نقادانه به پای ميز محاكمه می كشند . در چنين جامعه ای نه تنها واژه هايی چون "فمينيسم سنتی " و "فمينيسم اسلامی " كه اصلا خود واژه ی "فمينيسم" ، واژه هايی من در آوردی اند . پس زنده باد جامعه ی مدنی از نوع ايرانی اش ، اين الگوی تمامی روشنگران جوامع غربی ، پس زنده باد اين باغبان سناريو نويس ، منصور پويان ، كه از اين پس نامش بر سر همه ی زبانها جاری خواهد بود ...

 

 ^

 © 2003 by niloofarbeyzaie@gmx.at

Diese Seite ist Teil eines Framesets [this page is part of a frameset]
LOAD FRAMESET